Новиот систем предвидува патниците, наместо да добиваат печат во пасошот, да поминуваат низ биометриска проверка. Таа вклучува фотографирање на лицето, земање отисоци од прсти и електронска регистрација на личните податоци и информациите за патувањето.
Како функционира EES?
EES ги бележи следните информации:
- отисоци од прсти
- фотографија на лицето
- лични и патни податоци
Сите податоци ќе се внесуваат при секој влез и излез од Шенген-зоната. Целта на системот е модернизација на граничната контрола, побрза проверка на патниците, намалување на злоупотребата на документи и контрола на прекорачувањето на дозволениот престој.
Хрватска меѓу првите кои го применуваат новиот систем
Хрватска е првата земја членка на ЕУ која е целосно подготвена за EES. Според соопштението на Министерството за внатрешни работи, од 12 октомври системот ќе функционира на сите меѓународни премини со трети земји, вклучувајќи ги границите со Србија и БиХ.
Патниците од регионот кои влегуваат во ЕУ преку Хрватска ќе мора да поминат нова постапка на регистрација. Хрватскиот МВР предупредува на можни подолги чекања, особено за време на летната туристичка сезона, поради времето потребно за биометриската обработка.
Препораки за патниците
За да избегнат проблеми на границите, патниците треба да:
- проверат дали пасошот им важи доволно долго
- бидат подготвени за фотографирање и земање отисоци од прсти
- ја следат состојбата на граничните премини
Разлика меѓу EES и ETIAS
Покрај EES, Европската унија го воведува и ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) – систем за електронска пријава за патници од земји надвор од ЕУ. Пријавата се поднесува онлајн, со плаќање такса од 7 евра, а одобрението важи три години. За разлика од ETIAS, EES подразбира регистрација при секој влез во ЕУ, без плаќање такса, но со задолжителна биометриска проверка која вклучува фотографирање и земање отисоци од прсти.
Транзиција и целосна примена
Новиот систем ќе се воведува постепено во рок од шест месеци од почетокот на примената. По завршувањето на транзицискиот период, печатите во пасошите ќе станат минато, а сите податоци за патувањата ќе се водат исклучиво дигитално.
Промената најмногу ќе влијае на оние кои често патуваат во ЕУ поради работа, студии или семејни посети, бидејќи процедурите ќе бидат подетални, но и побезбедни. EES носи побрза, помодерна и побезбедна гранична контрола, но и нови обврски за патниците од Македонија и регионот. Навремена подготовка ќе ја намали можноста за застои и непријатни изненадувања на патот.
